Parafia Matki Bożej Częstochowskiej

<< < > >>

Powstanie parafii i budowa kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Nowej Hucie

Początki

Był rok 1949. Pierwsze bloki powstały na polach klasztornych, na terenie parafii mogilskiej. Była to wielowiekowa, mała, wiejska parafia związana od początku swego istnienia z klasztorem. Gdy nastała Nowa Huta, z każdym rokiem dawna parafia się rozrastała. Po kilku latach w okresie szczytowym obejmowała swoją troską duszpasterską około 45 tys. wiernych.
W roku 1952 powstała druga parafia w Bieńczycach. Mogła ona wtedy powstać dzięki istniejącej tam kaplicy zwanej "Domem Dzieci Maryi", należącej do sióstr zakonnych, po wojnie obsługiwanej przez Ojca Andrzeja Kolasę z klasztoru w Mogile. Parafia w Bieńczycach początkowo była także małą parafią, ale już w roku 1960 liczyła około 30 tys. wiernych, a w roku w roku 1960 liczyła około 30 tys. wiernych, a w roku 1970 stała się gigantyczną parafią, liczącą około 100 tys. wiernych. Tak duża pariafia nie była już w stanie formować Kościoła jako Wspólnoty.
Na polnej drodze prowadzącej z Mogiły do Bieńczyc miejscowa ludność w 1880 roku ufundowała krzyż. Krzyż ten dzielił losy podkrakowskiej ziemi i jej mieszkańców. W czasie zaboru austriackiego w pobliżu Krzyża zbudowano trzy składy prochu i amunicji dla przygranicznych wojsk zaborczych. Było to w miejscu dzisiejszego Osiedla Centrum B i Szklanych Domów. Żołnierze austriaccy trzymający straż przy magazynach modlili się pod Krzyżem. W 1917 roku wybuch prochowni zniszczył okalający je drzewostan i uszkodził okoliczne domy. Krzyż ocalał nieuszkodzony. W 1938 roku mieszkańcy gminy Mogiła, do której należały Bieńczyce, w miejsce starego drewnianego Krzyża wznieśli nowy, żelbetonowy. W ciemną noc okupacji hitlerowskiej miejscowa ludność organizuje ruch oporu w tajnych organizacjach. Członkowie AK z Mogiły i Bieńczyc nie mogą ujawnić się w kościele. Przychodzą pod Krzyż stojący wśród pól, pod osłoną drzew i zbóż, modlą się tu, składają przysięgę partyzancką na wierność Ojczyźnie.
W r. 1949 na polach Mogiły, Bieńczyc i Pleszowa rozpoczyna się budowa nowego miasta i Kombinatu Metalurgicznego. Na placu budowy, gdzie stoi Krzyż, rozbijają namioty młodzi ludzie z całego kraju: "Służba Polsce". Krzyż jednak przeszkadza tym, którzy chcieli prowadzić junaków w życie bez wiary w Boga. Ziarno nieprawości wsiewane w serca tych ludzi zaowocowało. Pewnego dnia lekkomyślna grupa młodych umieszcza tarczę na frontonie Krzyża i celuje w nią kamieniami. Krzyż w górnej swej części zostaje zwalony. "Widok przerażający i smutny" stwierdza naoczny świadek, lekarz dr St. Kownacki ze szpitala im. St. Żeromskiego, wracający od chorych junaków z namiotów. Melduje o tym bolesnym wydarzeniu w parafii w Mogile przy klasztorze Cystersów i prosi o odbudowanie Krzyża. Krzyż zostaje odbudowany w obecnej formie. Do dziś ten Krzyż stoi wśród bloków Osiedla Szklane Domy.
Przy tym właśnie Krzyżu od 1 maja 1978 r. wierni zaczęli się modlić o zezwolenie na budowę naszego kościoła. Zbudowano ołtarz, zadaszenie, pojawiły się ławki. Z każdym dniem Krzyż gromadził coraz więcej ludzi i stał się głównym oparciem w tworzeniu się nowej parafii pod wezwaniem Matki Bożej Częstochowskiej. Najpierw odprawiano nabożeństwa majowe, a następnie czerwcowe. W końcu czerwca 1978 roku O. Proboszcz Niward Karsznia odprawił po raz pierwszy pierwszy Mszę św. i wygłosił przy Krzyżu kazanie dla kilku tysięcy wiernych na temat potrzeby organizowania nowej parafii i budowy kościoła.
Szczególnie uroczysty charakter miała msza św. odpustowa odprawiona wieczorem 26 sierpnia 1978 r. Wywołało to poważne napięcia spowodowane dochodzeniem, kto zbudował ogrodzenie, postawił ołtarz, doprowadził światło. W dniu 5 marca 1981 roku prezydent Miasta Krakowa wydał decyzję zezwalającą na budowę kościoła i zaplecza duszpasterskiego. Stąd dzieliliśmy wszyscy radość w niedzielę 8 marca podczas Mszy świętej i śpiewaliśmy też wspólnie w Bazylice w Mogile Te Deum Laudamus.
Następnym etapem trudnym do zrealizowania było wejście na teren budowy. Według wskazań władz administracyjnych należało sporządzić mapę nowej parafii i nanieść kilka przewidywanych lokalizacji, gdzie mogłaby stanąć świątynia. Po rozpatrzeniu ewentualnych miejsc władze wskazały na otwarty teren na skraju osiedla Na Skarpie, mieszczący się po przeciwnej stronie Placu Centralnego. Parafii odpowiadało miejsce bardziej centralne, jakim był teren na osiedlu Szklane Domy. Zgodę na obecną lokalizację otrzymaliśmy dnia 17 marca 1982 r.
Osobnym zagadnieniem trwającym przez kilka lat było poszukiwanie koncepcji nowego obiektu sakralnego. Wszyscy są zgodni, że tworzenie architektury-znaku wymaga nie tylko wiedzy, ale i daru, co do trafności wyboru estetycznej formy i harmonijnego jej zagospodarowania. Do konkursu zaproszono kilka zespołów architektów z Krakowa i Warszawy. Wszyscy swoje pomysły przekazali na makietach. Zaprojektowane przez nich koncepcje były wystawione przez kilka tygodni w krużgankach klasztornych w Mogile.
Zainteresowanie było duże. Zdecydowana większość wiernych wybrała koncepcję krakowską. Podobała się ona ze względu na ciekawe walory plastyczne i imponującą wysokość. Sylweta obiektu była kolista, pnąca się stożkowo szpicem w górę, silnie kontrastowała w stosunku do istniejącego otoczenia i do tradycyjnych obiektów sakralnych. Koncepcja ta przy bliższych przymiarkach okazała się bardzo trudna do realizacji. Drugi z kolei projekt architektów z Warszawy w sposób jednoznaczny i czytelny nawiązywał do historycznych założeń opactw i klasztorów cysterskich, posiadających piękne tradycje w naszej architekturze sakralnej. Przyjęta koncepcja oparta na zasadzie czworoboku z podziałem na cztery wnętrza, z których trzy to dziedzińce klasztorne, a czwarte to wnętrze samego kościoła.
Po wielu konsultacjach w Komisji Budownictwa Sakralnego i Kościelnego Kurii Metropolitalnej i po ostatecznym zatwierdzeniu przez Komisję Urbanistyczno-Architektoniczną władze administracyjne Biura Planowania Przestrzennego wydały decyzję pozwalającą na realizację projektu opracowanego przez architektów z Warszawy: dr. Inż. Krzysztofa Dygę i mgr. inż. Andrzeja Nasfetera.
W dniu 22 sierpnia 1984 roku w święto NMP Królowej, po wspólnej modlitwie rozpoczęliśmy wykopy pod fundament kościoła. Ojciec Proboszcz powiedział:

"Rozpoczynamy budowę naszej świątyni w święto Maryjne i pod Jej patronatem. Budowa ta przypada nam wszystkim w udziale. Jest ona zbiorowym obowiązkiem wszystkich wiernych z parafii, objętych wspólnym dziedzictwem duchowym otrzymanym od Chrystusa naszego Pana i Zbawiciela. Jesteśmy przecież Ludem Bożym odkupionym, który zgodnie ze swym powołaniem buduje Żywy Kościół. Będziemy pracować dla potrzeb żywego Kościoła i modlić się za psalmistą: "Jak miłe są przybytki Twoje, Panie Zastępów" (Ps.84). Rozpoczynamy pracę Z głęboką nadzieją, że wszyscy włączamy się w zbiorowy obowiązek i zbudujemy przybytek, wspólny dom więzi duchowej i zaplecze duszpasterskie, by dzieci mogły w lepszych warunkach uczestniczyć w katechizacji".